Sehlopha Sa 'Mino Oa Famo Sa Tau Ea Matšekha

10 February | Ka Nkoate Thamae

Mothehi oa Tau Ea Matšekha o orohile

Ntate Forere Motloheloa “Phau-Manyetse” eo e leng mothehi oa sehlopha sa ’mino oa Famo sa Tau Ea Matšekha, o hlokahetse a le lilemo li 75, a hlokahalla sepetlele Berea ka mor’a bokuli ba nako e khutšoanyane.

Mofu Forere o ne a hlahe ka 1946 motseng oa Futhong, Ha Mohapi seterekeng sa Berea e le ngoana oa bone baneng ba 12 ba bafu Ntate Thuseho le ’Matlholiso Motloheloa.

Eo e neng e le molaoli oa litaba tsa ’mino oa Tau Ea Matšekha, Paul Tladi, ea sebelelitseng mofu ho tloha ka 1980, o hlalositse mofu Forere ene e le motho ea ratang le ho boulela bochaba le ’mino oa bochaba ka tsela e ikhethileng.

Monghali Tladi ea reng mofu Forere o ne a ikemiselitse ho beha ’mino oa Lesotho ’mapeng oa lefatše, o re o ne a kopane le banna ba Basotho ka 1980 ba ileng ba mo bolella hore bona ba batla ho nyahlatsa mosebetsi oa morafo ba shebane le ’mino oa bochaba.

“Ba ne ba sa tsebe na ba tsoa ka lekhalo le feng. Empa kaha kena le thahasello ’minong oa Sesotho, ke ile ka etsa qeto hang hang ea ho sebetsa le bona,” ke Tladi eo.

O re sehlopha sa Tau Ea Matšekha se ile sa tuma Lesotho le Afrika Boroa eohle. “Re ne re etela libaka tse akhang bo Kwazulu-Natal ’me batho ba ne ba rata ’mino ona haholo.”

O re mofu Forere e ne ele motho ea sebetsang ka thata ’me ba ne se ba ntšitse matlapa a 35.

Nakong eo a neng a qala sehlopha sena sa Tau Ea Matšekha, mofu Forere o ne a ena le motsoalle oa hae oa hlooho ea khomo Ntate Apollo Ntabanyane le e mong eo e seng ele mofu Ntate Lepipi Ramoabi. Sehlopha sena se kile sa etela naheng ea Sweden ka 1997.

Banna bana ba Basotho ba ne ba ile ba qapa sehlopha sena sa ’mino ka 1970 ba ntse ba sebetsa merafong leha koano ba ne ba qalile ho bina ’moho ka 1968.

E ’ngoe ea lipina tse ngotsoeng ke mofu Forere, ‘Ke Ikhethetse’, e ile ea tlala lefatše kamor’a hore sebini sa Amerika Paul Simon a e tsoake le ho e bopa ka lebitso la The Boy in the Bubble (ka Sesotho ke ‘Le Letle Lechoabola’) ’me e ile ea hlahella naheng ea Jeremane moo e ileng ea hapa khau ea Graceland ka 1986.

Barati ba ’mino oa Famo ba tla hopola khalala ena ea Matšekheng Leribe ka pina tse kang bo ‘Ha Peete Kea Falla’, ‘Forere Ke Ngaka’, ‘Se Ka Nkobisa’ le ‘Sello Sa Lekoa’ har’a tse ling.

Mofu Forere o ile a hapa likhau tse peli selika-likoeng sa ’mino; ea SATMA eo a e fumaneng ka 2006-2008 le ea Ultimate eo a e fumaneng ka 2016-2017.

Mosotho e ile ea nonya mor’a mofu Forere e eleng Ntate Chaka Motloheloa maikutlo. O itse o tla sala a hopola ntata’e ka lerato le hlollang le kholiso e ntle ho bana ba hae kantle ho khethollo. O re ntata’e o ne a nyetse basali ba babeli ’me o ne a lula a joetsa bana ba hae hore ke ba hae kaofela ’me ba ea tšoana.

Haele motsoalle oa hae oa mehleng, oa hlooho ea khomo, oa mofu Forere e leng Ntate Mohlomi Ntabanyane ea tsebahalang ka lebitso la Apollo, o re ba ne ba sebetsa le mofu merafong ea Afrika Boroa moo ba ileng ba tleloa ke toro ea ho bina ’mino oa Famo, o neng o bitsoa ‘focho’ ka nako eo ka bo 1968. O re ka nako eno ba ne ba letsa liletsa tsa koriana le sekupu sa rekere se kentsoeng makapakapa feela.

Ntate Apollo o re ka 1969 ba ile ba kopana le monna e mong oa Gauteng ea neng a ba sebele hore ’mino oo oa bona oa hlokahala sea-le-moeng sa Lesedi kapa sa Bantu ka nako eo. O re ke moo ’mino oa bona o ileng oa qala ho tsebahala sechabeng ka pina ea bona ea pele e bitsoang ‘Tau Ea Matšekha’.

Ntate Apollo o re kamor’a hore ’mino oa bona o boele o chorisoe ke bahlahisi ba ’mino ba bitsoang Gallo, ba ile ba iphumana ba kopana le libini tse ngatanyana tseo ba ileng ba sebetsa le tsona tse kenyeletsang Babzi Mlangene, Hendrick Lebona le khamphane ea lekhooa le leng e neng e bitsoa Cool Spot Records.

Ho ea ka Ntate Apollo, mofu Forere e ne e le monna oa thaba (mobolli) ’me o ne a sebetsa litaba tsa hae ka ho itšetleha ka moetlo. O re e ne ele motho ea lokileng ea neng a rata lintho tse ntle ’me a sa rate bobe. O re mofu Forere o ne a sa rate meferefere le liqabang tse atileng kajeno kahar’a libini tsa ’mino oa Famo.

Ha ele Lephoi Mohale, ea tsebisahalang ka lebitso la Khomo Ea Koti Morena Mantša selikalikoeng sa ’mino oa Famo, o re o ne a qale ho rata le ho khahloa ke ’mino oa Famo ka lebaka la ‘Phaumanyetse’ e leng mofu Forere. O re o ne a natefeloa haholo ke pina e bitsoang ‘Matšoanafike Nonyana Tse Ntle Tsena’ e ileng ea mo thokola hore le eena a fetohe sebini sa ’mino oa Famo.

Mofu Paumanyetse o hlokahala tjena a siea bana ba hae ba bahlano. Mofu o tla phomotsoa borokong ba hae ba ho qetela Ha Futho, Ha Mohapi Berea ka la 27 Hlakola monongoaha. O sia litloholo tse 10 le litloholoana tse 5.

Litaba Tse Ling