Litaba, Meqoqo|February 6, 2014 12:59 pm

Thabane o ntša mabina-bine a pelo ea hae

on_news Liabiloe

…ka lehakoe la pelo ea hae
Leselinyana lena la Mosotho le bile le puisano e khethehileng le Tona-kholo Dr Motsoahae Thomas Thabane e le ho otlolla tse ling tsa litaba tse sa tsoa etsahala matsatsing a ho feta.
Ho latela litlhaselo tse bileng teng ha Mookameli oa Sepolesa Mok’homishinara Khothatso Tšooana mesong e neng e sela letsatsi la Mantaha oa la 27 Pherekhong le lelapeng la mosali oa Moshoeshoe II, Mofumahatsana Liabiloe Ramoholi, ho ile hoa qhoma lipuo li hana ho fela ka ketsahalo ena.
E ka sehlohlolong e neng e utloahala hohle liea-le-moeeng e ne e le ea hore bohle ba ne ba utloahala ba na le maikutlo haholo holim’a tlhaselo ea Ramoholi ho feta ea Tšooana leha e le hore e ne e le tlhaselo e bonahalang e ka tšoana e entsoe ke motho kapa batho ba le bang.
Phapang mona e ne e le hore feela ha Ramoholi, bana ba bararo ba ile ba tsoa likotsi nakong eo ka eona ho neng ho hlaseloa ka liqhomane, hoo ba ileng ba ba ba nkeloa sepetlele ’me ba babeli ba tsoile ka Labohlano.
Tse ling tsa litaba tse neng li hlahella ka sehloohong e ne e le hore liqeto tsohle tse amang puso li etsetsoa ha Ramoholi kaha a e-na a le likamano tsa lerato le Tona-kholo.
Kantle ho moo, batho ba bangata ba ne ba utloahala ba lakatsa ho lumela hore phetoho e teng sepoleseng e ka ’na ea ba le khahlamelo kapa tšusumetso litlhaselong tseo.
E le ho fumana ’nete litabeng tsena Mosotho, ka Mohlophisi oa eona ’Marafaele Mohloboli (MM) e ile ea etsa makhobonthithi ’ohle ho fumana tlhakiso ho tsoa ho Dr Thabane (TT) e le motho, e le tona-kholo ea naha ebile e le letona la tšireletso.
MM: Ntate, ho bile le litlhaselo tse mpe malapeng a mabeli a fapaneng, Ha Abia le Moshoeshoe II moo ho bonahalang ho sebelisitsoe liqhomane tse kotsi haholo, ekaba u le letona la tšireletso u se u le hakae ka lipatlisiso?
TT: Ke le letona la tšireletso, ke laetse hore sepolesa se etse lipatlisiso tse tebileng ho fumana baetsi ba liketso tsena. Ke bile ke laetse hore ba sebetse le litsibi tse hlahang Afrika Boroa, ’nete e hlahelle, ba molato ba tšoaroe, ba behoe ka pel’a makhotla.
MM: Ha se lekhetlo la pele ho hlaseloa batho leha e le hore ha se ka mokhoa o kang ona, empa ha ho e-s’o laeloe hore ho be ho tle litsibi ho tla thusa ka lipatlisiso, ebe hobaneng ho tsee u fane ka taelo ee ea hore ho be ho bitsoe litsibi?
TT: Ke le tona-kholo ke bile ke le letona le ikarabellang, ha ke lumele eka ho na le motho ea nang le tokelo ea ho hlasela lelapeng ha motho e mong, ho sa tsotellehe hore na ke mang, o amana le mang.
Mona ho hlasetsoe le mookameli oa sepolesa ka liqhomane tsa boemo bo phahameng bo ntseng bo makalitse hoba ho oa bonahala ho hlasetse batho ba tsebang. Ke ka hona ke kopileng hore ho etsoe lipatlisiso.
MM: Na ebe litlhaselo tsee li ka amahanngoa le phetoho e sa tsoa etsoa ka sepoleseng?
TT: Che, ke tla be ke fosa ho ka cho joalo haholo ha sepolesa e le hona se ntseng se etsa lipatlisiso.
MM: Na ke ’nete hore u khethile ntate Khothatso Tšooana hoba a utloa ka uena, ’me u rata ho ikapesa ka batho ba tantšetsang katara ea hau?
TT: Che, ha ho joalo. Ke khahluoe ke eena leha a le monyenyane lilemong le ka boiphihlelo hobane sepolesa se hloka motho ea ikamahanyang le liphetoho tsa letsatsi le letsatsi, ea nang le boinahano bo chatsi, ea bileng a khonang ho etsa phetoho ho bao a ba okametseng.
Ha ke batle motho ea ntšehetsang ka polotiki empa ke batla motho ea tsebang thomo ea sechaba bosebeletsing.
MM: Ho utloahala e ka ’na eaba tlhaselo e etsahetseng ha Ramoholi e ne eka ’na eaba e ne e reretsoe uena, ’me u ne u ka ’na oa fumaneha le ho tšoaseha moo kaha u na le likamano tsa lerato le eena. Na ke ’nete?
TT: (Ka letšeho le leholo): Taba ena eo u mpotsang eona ke e utloile ebile ke ea e tseba. Ke bomali-mabe hore ebe e qetella e hlahelletse sechabeng empa ha se mohlolo ebile ha se ntho e ncha.
Tjee kaha Mosotho oa khale a bolela, ehlile sekhukhuni se bonoa ke sebatalali. Ke lekile ka lilemo ho ipata lilemong tsena tsa ka e ntse e le ho hlompha Basotho le batho bohle ba pel’a ka bao ke tšabanang le bona ke bileng ke ba tsotellang, empa ho oa hlaka hore nako ea hore taba ena e hlahelle e ne e fihlile.
Ehlile ke ee ke etele moo ka tsela eona eo, empa lekhetlong lena bahlaseli bana ba otluoe ke nako. Ke ne ke le sieo mohla letsatsi leo.
MM: U ne u le hokae ha ho hlaseloa?
TT: Ea pele ke hore ha ke lule moo, ke ea ka ho chaka. Ke na le lehae leo Basotho ba mphileng lona (State House). Moo ke isoa ke litlhoko tsa ka le bolutu ke le monna.
Ka Sontaha ha ke tsoa sebokeng Thaba-Phechela ke ile ka fetela Khauteng, ke etsetsa hore Mantaha hoseng ke bone ngaka ea ka ke tsebe ho khutla esale ka nako. Ke lona lebaka le entseng hore ebe ke ne ke le sieo moo.
Ke taba e tsebahalang hore ke ntse ke na le litaba tsa ka le molekane oa ka ka makhotleng, tseo ka bomali-mabe ho bonahalang makhotla a ntse a li keta a bapala ka tsona. Ho bonahala batho ba thabetse maemo ana a bohloko ao ke phelang ho ’ona, empa joale mosetsana enoa ha esale a nkeme nokeng ka litlhoko tsohle tsa ka le tšehetso.
Ke le monna ea itlhomphang ea ithatang, ke khethile eena kahar’a bohle hobane ha esale a ntšepahalla, a ntlhompha a bile a oa a tsoha le ’na.
MM: Ebe taba ee ea lona e qalile neng ha e roesitsoe meritlhoana tjee, e faselitsoe manyene-nyene?
TT: Taba ena ke ea khale ke sa le letona la tsa lehae, ke e makalla ha e le hona e etsetsoang lerata tjena hore na ebe hohle hona e ne e ntse e tholetsoe eng.
MM: Na ebe u oa ikoahlaea hore ebe taba ee e qetella e hlahelletse sechabeng ka lipelaelo tsa ba nang le khahleho ho eona?
TT: Che le hanyenyane. Phoso ke hore feela ho entsoe tlhaselo e qetelletseng e lemalitse batho, bana le hona. Empa qetellong e ne e ntse e tla tsebahala hoba lintho tse ling ha li ea etsetsoa ho patoa.
MM: Taba ee e ama mosebetsi le maemo a hau o le tona-kholo joang?
TT: Ka lehlohonolo ha e ntšisinye le ho ntšisinya. Ke e ’ngoe ea liqeto tseo ke sa ikoahlaeeng ka tsona ho hang bophelong bohle ba ka.
E nqabantse le ho nkarohanya le batho ba bangata bao ke ba tsotellang, ke ba ratang empa ka bomali-mabe ha ke khutlele qeto eo ea ka, ke e entse ka maikutlo a hlaphohetsoeng.
MM: Na ke ’nete hore liqeto tsohle tse amang puso li etsoa ka khothaletso ea Liabiloe li bile li etsetsoa hona moo ha hae?
TT: Lena hee leshano ke la joaleng. Liabiloe ha se ’muso ebile ha hae moo ha se ofising ea ka. Ha ho ka moo ho ka bang joalo ho hang. Puso ena ke ea Basotho ba re tšepetseng ho tlisa liphetoho.
MM: Ebe maikemisetso a hau ke afe ha e le moo taba ee e ka e na le batho ba bangata ba sa e rateng kapa ba sa rateng motho eo u utloanang le eena ka mabaka ao ba a behang ho uena?
TT: Ba buile ba bile ba ba ba thola. Ba ntse ba bua ba tla be ba thole. Ba lokela ho amohela hore leha a le mobe a na le bofokoli boo bona ba bo tsebang, ke mo ratella le bona. Pelo ea hae e lutse moo ke ratang.
Le honajoale haeba Makobo-tata a ntatetseng a ka rata ho nkahlola ka taba ena, ’me ba batla hore ke khaohane le eena, ke ea soaba hoba ke tla khaohana le ho ba tona-kholo, ke ikhethele Liabiloe.
Ke tla phutha mehasoana ea ka le bana ba ka ke ikhutlelle motlotloaneng oa ka Makhoakhoeng, ’me har’a bao ke tla ba phutha, e tla ba eena Liabiloe, ke tla mo phelisa ka litsiane tsa ka tsa boqheku.
Ka hona, ke lakaletsa bohle mahlohonolo a hore ba chabeloe, ba be ba hlakeloe ke khetho ea ka, empa haeba taba ena e ka bonahala eka e tla ama puso, ke tla lokoloha ka khotso ke ikele pencheneng.

  • Share this post:
  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • Digg